POWSTANIE W KULTURZE

Poeci-zesłańcy: Karol Baliński

Karol Baliński znany jest polskiej literaturze jako autor ballad, poematów i wierszy religijnych. Po raz pierwszy został aresztowany przez carską policję w wieku 16 lat, gdy wziął na siebie winę za napisanie na tablicy szkolnej, w dzień stracenia Artura Zawiszy (jednego z dowódców powstania listopadowego) fragmentu wiersza Wergiliusza: „A kiedyś niech mściciel powstanie z kości [...]

  czytaj więcej…

Poeci-żołnierze: Mieczysław Romanowski

W czasie walk powstania styczniowego zginął zapomniany dziś poeta romantyczny – Mieczysław Romanowski. Podobnie jak Tyrteusz, autor jednego z najbardziej znanych antycznych wierszy poświęconych walce za ojczyznę, nawoływał w swojej liryce do zbrojnego czynu. „Rzecz to piękna zaprawdę, gdy krocząc w pierwszym szeregu/Ginie człowiek odważny, walcząc w obronie ojczyzny” – pisał Tyrteusz. Mieczysław Romanowski (1833-1863) [...]

  czytaj więcej…

Powstanie styczniowe w zbiorach Muzeum Narodowego

Zachęcamy do zapoznania się z katalogiem cyfrowym Muzeum Narodowego w Warszawie, w których znajdują się obecnie 73 dzieła ukazujące sceny związane z powstaniem styczniowym. Są to przede wszystkim sceny patroli powstańczych, przemarszów oddziałów, obozowisk. Wśród dzieł z kolekcji Muzeum możemy miedzy innymi odnaleźć obrazy Jacka Malczewskiego, których tematyka związana jest z wędrówką wygnańców na Syberię. [...]

  czytaj więcej…

Adam Asnyk „W dwudziestopięciloetnią rocznicę powstania 1863 roku”

                                              Współuczestnikom poświęca autor Ruchliwe fale czasu nie zatarły Twych krwawych śladów, o nieszczęścia roku! Dotąd w swej grozie posępnej zamarły Ciężysz nad nami  -  i z przeszłości mroku przez lat szeregi kroczysz, widmo blade. Wlokąc za sobą, jak całun – zagładę.   Wieleż to razy ciebie przeklinano, A z tobą marzeń zdradliwych ponętę; Za [...]

  czytaj więcej…

A gdy na wojenkę

Edward Słoński A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć, Wicher wiał do pola, od rozstajnych dróg, Niebo się nad nimi zaczynało chmurzyć, Pod gradową chmurą krakał czarny kruk.   Nikt im iść nie kazał, poszli, bo wiedzieli, Po co idą walczyć, komu spłacać dług; Nikt im nie kazał, poszli, bo tak chcieli, Bo takie dziedzictwo [...]

  czytaj więcej…

Pieśń akademików warszawskich

Anonim Zgasły naszych nadziei promienie zanim zorza zaświeci nam blada Stańmy jako upiorów gromada, We krwi wrogów nasyćmy pragnienie.   Wzgardźmy życiem tem nędznie pędzonem, Nam pioruny niech grają i gromy,  A na niebie od luny czerwonem, Anioł śmierci przeleci widomy (…)   W noc spokojną, do domów wpadniemy, Gdzie szczęśliwi cichemi śpią snami, Naszą [...]

  czytaj więcej…

Artur Grottger, Warszawa I, 1861

Artysta  uchwycił i ukazał w cyklu duchową stronę wydarzeń, podniosłą, patriotyczno-religijną atmosferę jaka zapanowała w Warszawie od czerwca roku 1980. Grottger nie zilustrował poszczególnych wypadków, nigdzie nie ukazał wroga. Przedstawił jedynie rodaków – rozmodlonych, pogrążonych w żałobie, bezbronnych, ale zdeterminowanych, gotowych do najwyższych poświęceń. W listopadzie 1861 roku Grottger pokazał Warszawę na wystawie w wiedeńskim [...]

  czytaj więcej…

„Gorzka chwała. Cieniom Stycznia 1863 r.”

Przygotowana przez Muzeum Mazowieckie w Płocku i Muzeum Niepodległości w Warszawie wystawa Gorzka chwała. Cieniom Stycznia 1863 roku składa się z trzech części przedstawionych w układzie chronologicznym, ukazującym wydarzenia z lat 1861-1864. Zaprezentowano na niej ponad dwieście obiektów muzealnych, ukazujących epokę Powstania Styczniowego. Pochodzą one głównie ze zbiorów Muzeum Niepodległości w Warszawie i Muzeum Mazowieckiego [...]

  czytaj więcej…