POWSTANIE W KULTURZE

Artur Grottger, Lithuania,1864-1866

Kiedy latem 1864 roku artysta podjął zamysł zilustrowania przebiegu walk na Litwie, los powstania był już przesądzony. 5 sierpnia na stokach Cytadeli stracono przywódców zrywu, a na terenie całego Królestwa Polskiego i na Litwie rozpoczęły się masowe represje. Zachowane szkice kompozycyjne i rysunki do cyklu wskazują, że początkowo artysta zamierzał stworzyć symboliczną syntezę zdarzeń na [...]

  czytaj więcej…

Gloria victis

Łacińska dewiza gloria victis – „chwała zwyciężonym” – oznaczająca najwyższy wyraz czci dla poległych za sprawę wolności i niepodległości w walce z przeważającymi siłami wroga, była przeciwieństwem vae victis – „biada zwyciężonym”. W polskiej tradycji historycznej gloria victis łączy się najściślej z pokoleniem uczestników powstania styczniowego, jednakże przez swą uniwersalność obejmuje także tych, których postawa [...]

  czytaj więcej…

Artur Grottger (1837 – 1867) Polonia, 1863

Grottger zaczął rysować Polonię w czasie, powstanie w Królestwie Polskim było w apogeum. Żałował, „że tylko kredką dane mu było walczyć za Polskę”, ale swą rolę malarza powstania pojmował jako formę służby ojczyźnie i, biorąc pod uwagę rozgłos cyklu Warszawa, miał poczucie dobrze spełnionego obowiązku. Uważał przy tym, że to wypadki poprzedzające powstanie i sam [...]

  czytaj więcej…

Miniwykład prof. Grażyny Borkowskiej „Powstanie Styczniowe”

Nagranie pochodzi z płyty multimedialnej pt. „Warszawy Prusa”, przygotowanej z okazji Roku Prusa 2012. Wydawnictwo multimedialne jest zaproszeniem do poznania trzech Warszaw – tej realnej z przełomu XIX i XX wieku, czyli Warszawy Bolesława Prusa (pseudonim literacki Aleksandra Głowackiego), Warszawy Stanisława Wokulskiego, bohatera „Lalki”oraz Warszawy współczesnej, zestawionej z literackimi wizjami pochodzącymi z powieści Prusa. Wydawcą [...]

  czytaj więcej…

Hej strzelcy wraz

Hej strzelcy wraz Słowa i muzyka Władysław Ludwik Anczyc   Hej strzelcy wraz, nad nami orzeł biały, A przeciw nam śmiertelny stoi wróg. Wnet z naszych strzelb piorunne zagrzmią strzały, A lotem kul kieruje Zbawca Bóg. Więc gotuj broń i kule bij głęboko, O ojców grób bagnetem poostrz stal. Na odgłos trąb twój sztuciec bierz [...]

  czytaj więcej…

Cyprian Kamil Norwid „Fortepian Szopena”

FORTEPIAN SZOPENA   DO ANTONIEGO C………… La musique est une chose étrange! Byron L’art?… c’est l’art – et puis, voila tout. Béranger   I Byłem u Ciebie w te dni przedostatnie Nie docieczonego wątku Pełne, jak Mit, Blade – jak świt… – Gdy życia koniec szepce do początku: „Nie stargam Cię ja – nie! – [...]

  czytaj więcej…

Nieśmiertelni – czyli skąd się wziął tytuł najnowszej książki Tomasza Łysiaka?

„Nieśmiertelni” cz. I – „Cytadela” to tytuł najnowszej książki Tomasza Łysiaka, opowiadającej o czasach powstania styczniowego. Uchylamy dziś rąbka tajemnicy i zdradzamy skąd się wziął tytuł powieści. ADAM ASNYK Nieśmiertelni   Przez mgły czasu, w otchłań wieków Zaglądając – widać w dali Pośród mętnych plemion ścieków, Wśród burzliwej ludów fali, Nieśmiertelnych, co przetrwali Długą kolej [...]

  czytaj więcej…

Pieśni patriotyczne – rękopis

Rękopiśmienny zbiór pieśni i wierszy patriotycznych, znajdujący się w zbiorach Muzeum Historii Polski, wykonany został przez anonimowego autora (podpisanego monogramem D.G.) po powstaniu styczniowym. Zachowała się  oryginalna płócienna oprawa kajetu, ze złoconym obcięciem. Na przedniej okładce zobaczyć możemy złocony tytuł, i monogram D.G.  Na 173 stronach rękopisu (odręcznie paginowanych) podziwiać możemy pięknie kaligrafowane pieśni patriotyczne. [...]

  czytaj więcej…