POWSTAŃCZE LOSY

Cytadela

Po klęsce powstania listopadowego system rządów Mikołaja I, realizowanych przez namiestnika Iwana Paskiewicza, dobrze charakteryzowało „abecadło mikołajowskie”, zaczynające się od słów „Abramowicz, baty, cytadela…”. Wszyscy wiedzieli, że chodzi o oberpolicmajstra znanego z bezwzględności wobec winnych politycznych „zbrodni”, o metody śledcze, w których rózgi były narzędziem pospolitym, wreszcie o ponurej sławy twierdzę i więzienie polityczne.   Mikołaj [...]

  czytaj więcej…

Poeci-zesłańcy: Karol Baliński

Karol Baliński znany jest polskiej literaturze jako autor ballad, poematów i wierszy religijnych. Po raz pierwszy został aresztowany przez carską policję w wieku 16 lat, gdy wziął na siebie winę za napisanie na tablicy szkolnej, w dzień stracenia Artura Zawiszy (jednego z dowódców powstania listopadowego) fragmentu wiersza Wergiliusza: „A kiedyś niech mściciel powstanie z kości [...]

  czytaj więcej…

Skała Czerskiego (21 lipca). Relacja z wyprawy Jacka Pałkiewicza

Aby spojrzeć na problem pod odpowiednim kątem, trzeba czasem – jak mawiał Immanuel Kant – objąć go wzrokiem z lotu ptaka. Aby poczuć ogrom Bajkału, wspinamy się do Kamienia Czerskiego. Wzgórze położone o godzinę jazdy od Irkucka nie zaimponuje wysokością (728,4 m n.p.m). Wznoszący się nad zachodnią częścią Listwianki ma dla nas znaczenie – to [...]

  czytaj więcej…

IRKUCK – relacja z wyprawy Jacka Pałkiewicza „Śladami polskich badaczy Syberii”

Krok pierwszy: Irkuck (16 lipca) Pięciogodzinny lot z Moskwy do Irkucka przebiegał gładko. Czysty Airbus wzniósł się daleko ponad chmury, by po dwóch godzinach ukazać nam wschód słońca – ten sam, który nisko, na ziemi, inni ludzie będą mogli zobaczyć dopiero po kilkunastu minutach. Ten sam, który w drugiej połowie dziewiętnastego stulecia mogli witać polscy [...]

  czytaj więcej…

Z „Pamiętnika wielkopolskiego powstańca z 1863 roku”

Paweł Wyskota Zakrzewski Szarża pod Pyzdrami Moskalami komenderował pułkownik Oranowski. Nasi strzelcy stali na miejscu – Moskale tudzież – strzelano do siebie nawzajem. Około drugiej prawe skrzydło moskiewskie ruszyło naprzód. (…) Taczanowski posyła do kawalerji rozkaz, by szarżowała na działa stojące w centralnej pozycji, tj. nad traktem zagórowskim. Misiewicz bez komendy woła: naprzód marsz – [...]

  czytaj więcej…

1863. Życie obozowe powstańców styczniowych

Demoralizacja  w obozach powstańczych spowodowana alkoholem nie należała do rzadkości. Sytuacja, w której kilkudziesięciu mężczyzn przebywa tygodniami w lesie, pod ciągłą presją psychiczną, sprzyjała wybuchom agresji.  Dowódcy dwoili się i troili, by utrzymać morale, lecz nie zawsze wychodziło – o życiu powstańców w lesie opowiada dr Adam Buława z UKSW. NCK: Powstańcy styczniowi przez długie [...]

  czytaj więcej…

Kroniki powstania styczniowego

Zapraszamy do słuchania audycji „Kroniki Powstania Styczniowego” w radiowej Jedynce, we wtorki po godz. 23.10 i w niedziele po godz.15.00. Audycje emitowane będą do 29 grudnia 2013 roku. Autorami programu są Dorota Truszczak i Andrzej Sowa. Cykl odejmuje ponad 50 audycji prezentujących kilkunastomiesięczne zmagania Polaków z wojskami carskimi. Audycje powstały na zamówienie Narodowego Centrum Kultury [...]

  czytaj więcej…

Kobiety w powstaniu styczniowym

Pułkownik armii szwajcarskiej Franciszek L. von Erlach – obserwator powstania zwrócił uwagę na rolę kobiet, które „odgrywają w obecnym powstaniu tak niesłychanie ważną rolę, że zagranicą nie można o tym wyrobić sobie pojęcia, jeżeli się tego naocznie nie widziało. […] Kobiety są prawdziwą duszą powstania”. Elrach wymienia niektóre, szczególnie zasłużone dla powstania kobiety, takie jak [...]

  czytaj więcej…